Edition Ausfertigungen Drucke Literatur Inhalt Kontext Kommentar Copyright Theatrum Europaeum (1635-09-12)

1635 IX 12 Waffenstillstand von Stuhmsdorf
     

Nos

AGADWarschau: Umstellung der Reihenfolge in dem gesamten Abschnitt (Schweden, Brandenburg, Polen); notiert sind deswegen nur Textvarianten (nicht jedoch Kasusabweichungen).
serenissimi ac potentissimi principis ac domini, domini Vladislai Quarti, Dei gratia regis Poloniae, magni ducis Lithuaniae etc.etc.etc. atque inclytae reipublicae Polonae commissarji, Jacobus Zadzikae, episcopus Culmensis et Pomesaniae, nominatus Cracoviensis dux Severensiis, generalis praepositus Miechoviensi, supremus regni cancellarius; Raphael comes de Lesno, palatinus Belzensis Rubieszoviensis etc. praefectus; Magnus Ernestus Donhoff, castellanus Pernavien[sis]. Derpatensis, Oberpolien[sis] praefectus; Remigius de Otok Zaleski, referendarius regni; Iacobus a Sobieszyn Sobieski, incisor regni Crasnostaviensis Jaworoviensis praefectus, notum testatumque facimus universis, quorum interest, quod cum induciae sexennales inter serenissimos ac potentissimos reges, ac regna Poloniae et Sveciae, eo inter alia fine anno 1629 sancitae essent; ut interea vel de pace perpetua, vel induciis longioribus, interveniente mediatione serenissimorum ac potentissimorum Galliae et Angliae regum, aliorumque principum, loco et tempore, de quibus per serenissimum electorem Brandeburgicum etc. etc. unum ex iisdem mediatoribus, inter partes conventum esset, ageretur. Inde postquam a sua serenitate per eiusdem legatos illustrissimum principem Sigismundum marchionem Brandeburgicum et illustres ac magnificos, Andream a Kreytzen, consiliarium ducalis Prussiae regentem et praefectum provincialem; Iohannem Georgium à Sauckoen, consiliarium regentem et cancellarium, Bernardum a Konigseck, consiliarium provincialem; Georgium à Rausken, consiliarium iudicii aulici, et Petrum Bergmanum, consiliarium, invitati Stumdorffium, cum illustrissimis serenissimae reginae regnique Sveciae commissariis, domnio Petro Brahe, comite in Visingsboryk, libero barone in Ridboholm et Lindholmen, regni Sveciae senatore, legifero Vesmaniae, Montanorum et Dale Carlorum; Hermano Vrangelio, regni Sueciae senatore, et exercituum campimarschallo, haereditario in Lerieholm etc., equite aurato, Achacio Axelii, regni Sveciae senatore, et legifero Nericiae, haereditario in Goxholm  etc.  Iohanne  Oxenstierna Axelii, serenissimae reginae consiliario secretiore, libero barone in Kimitho, Domino in Fyholm etc., et Iohanne Nicodemi serenissimae regniae secretario, et ad exercitum Prussicum commissario generali convenissemus, ac interventu in primis serenissimi ac potentissimi principis, domini, domini. Ludovici XIII., Franciae et Navarrae regis christianissimi, per illustrissimum dominum Claudium de Mesmes, equitem auratum; dominum d´Auaux, comitem consistorianum, et suae. regiae. maiestatis per septemtrionem extraordinarium legatum, ac serenissimi et potentissimi principis, domini, domini Caroli, Magnae Britanniae etc. regis, fidei defensoris, per illustrissimum d[omi]n[um] Georgium Douglassium, equitem auratum suae maiestatis legatum; nec non celsorum, ac praepotentium D.D. ordinum Belgicorum, per illustres ac magnificos legatos, dominos Rochum van den Honaert, primum in suprema Hollandiae, Zelandiae, Vestphrisiaeque curia consiliarium; Andream Bicker, consiliarium civitatis Amstelredamensis; et Joachimum Andreae in suprema Frisiae curia consiliarium pacis tractatum auspicati essemus, ac diu multumque agitassemus, eo tandem divino numine favente, praedictisque illustrissimis legatis indefessam operam huic negotio impendentibus, rem deduximus, ut cum praememoratis serenissimae reginae regnique, Sveciae commissariis, de induciis ad modum sequentem convenerimus, statuerimus et concluserimus.

1.
Sint induciae ex hoc die inter serenissimum principem dominum, dominum Vladislaum Quartum regem Poloniae, magnum ducem Lithuaniae etc. etc. etc. dominum nostrum clementissimum, suae sacrae regiae maiestatis successores, reges Poloniae, et magnos duces Lithuaniae, regnumque Poloniae, et magnum ducatum Lithuaniae, ex una et inter serenissimam principem dominam, dominam Christinam, Svecorum, Gothorum, Vandalorumque designatam reginam, magnam principem Finlandiae etc. etc. etc. et suae maiestatis successores, reges Svecorum, regnumque Sveciae ex altera parte annis sequentibus viginti sex, à data praesentium computando, usque ad primam julii, stylo veteri, anni millesimi sexcentesimi sexagesimi primi.

II
Sit omnium utrinque anteactorumque amnistia et imprimis sa[cra]. regia maiestas eiusque successores reges, regnumque Poloniae, et magnus ducatus Lithuaniae, abstineant durantibus induciis omni hostilitate adversus reginam, regnumque Sveciae, eisque mediate vel immediate subiectas provincias, castra, civitates ac territoria, neque quicquam per se, vel per alios moliantur, aut tentent, tentarive faciant, in horum detrimentum aut praeiudicium. Ad eundem modum serenissima regina, eiusque successores reges, regnumque Sveciae abstineant durantibus inducijs, omni hostilitate adversus regem, regnumque Poloniae et magnum ducatum Lithuaniae, eisque mediate vel immediate subiectas provincias, castra, civitates ac territoria, neque quicquam per se, vel per alios moliantur, aut tentent, tentarive faciant, in horum detrimentum, aut praeiudicium.

III
Sacrae regiae maiestati ac reipublicae Polonae Serenissima regina, regnumque Sveciae reddat, eam partem Prussiae, quam hactenus occupatam possidet; ita tamen, ut Pilavia electori Brandeburgico, duci in Prussia, immediate restituatur possidenda, eodem jure, quod ante hoc bellum habuit.

IV
In restituendis vero, locis hoc obseruetur, ut exhibita commissariis Sveticis sacrae regiae maiestatis ratificatione, necnon interposita cautione senatorum et commissariorum Polonicorum, lege comitiali ad latus regis à republica delegatorum, de tradenda primo quoque tempore reipublicae ratificatione, Marieburgum cum insula maiore, Stuma, Bronsberga, ac Tholkmitho, cum eorum territoriis, deductis praesidiis, reddantur in manus commissariorum serenissimi regis, ac regni Poloniae Hauptium vero et Junckertreil, praesentibus utriusque partis deputatis solo aequentur, suis cuique fundis et bonis relictis; et exercitus utrinque abducantur, intra id tempus, eoque modo ac ordine, quo inter generales utriusque partis convenerit. Elbingam vero cum pristino eius territorio, atque insula minore, ac munimentis ibi extructis, nec non Pilaviam cum ea parte Neringiae, quae eo spectat, retineat serenissima regina regnumque Sueciae, donec ratificatio reipublicae Polonae subsecuta fuerit, qua tradita illa quoque loca intra dies quatuordecim, deductis sine damno incolarum praesidiis, restituat, hoc observato, ut fortalitia omnia Elbingae extructa relinquantur eo in statu, in quo nunc sunt, et eadem custodia, uti ante hoc bellum.

V
Post restitutionem locorum omnium, vectigalia in eum mox reducantur statum, et in illud jus, in quo erant ante hoc bellum, servata in omnibus aequalitate, ubi antea fuit.

VI
In Livonia utraque pars, uti praeteritis sexennalibus induciis possedit, ita hisce quoque possideat.

VII
Sacra regia maiestas ac respublica Polona receptas in fidem suam civitates ac territoria eorumque magistratus, communitates, cives, incolas et subditos universos omni meliori modo indemnes praestet, ac eadem qua olim clementia et gratia prosequatur, foveat ac tueatur, gaudeantque universi ac singuli possessionibus, iuribus, privilegiis consuetudinibusque suis tam generalibus ac communibus, quam specialibus, sine exceptione, quibus ante hoc bellum gavisi sunt; praesertim vero civitas Elbingensis in usu sigilli terrarum Prussiae, et consueto sessionis loco conservetur, postquam debitum suae regiae maiestate juramentum fidelitatis praestiterit. Salvo manente libero in locis restitutis uti ante viguit, evangelicae religionis exercitio; manente quoque libero catholicae religionis exercitio, in templo praesertim parochiali veteris civitatis Elbingensis, uti ante bellum.

VIII
Cunctae actiones adversus illos, qui partes serenissimorum regum, ac reginae Sveciae quocunque modo secuti sunt, aut secuti esse insimulantur, cuiuscunque sint status et ordinis, sive privati vixerint, vel officio publico functi ac servitiis serenissimae reginae regnique Sveciae regiae maiestatis obstricti fuerint, vel instituendae, vel institutae cessent, et si quae intentatae sunt, tollantur omnique careant executione in perpetuum, nec quisquam de iis, quae belli induciarumve tempore, ex occasione ejusdem belli vel induciarum intercesserunt, cuiquam respondere teneatur. Et si quid in contrarium susceptum, factumve est, aut rescriptum vel decretum aliquod in absentia partis obtentum, id omne sit irritum, nulliusque valoris.

IX
Si cui, aut quibus non placuerit in restitutis civitatibus aut territoriis manere, sed potius mutato domicilio ad alios se conferre, liberum sit in spatio trium annorum, a data praesentium numerando, sua divendere, aliis elocare, aut pro suo libitu distrahere, sine ullo impedimento aut onere, sub quocunque praetextu imponendo, salvis antiquis civitatum iuribus et consuetudinibuset.

X
Si qui exulum, qui extra Sveciam apud Polonos versantur, et partes serenissimorum regum Poloniae secuti sunt, in patriam redire, quacunque de causa voluerint, salvum quaerant conductum; quo impetrato fruantur beneficio legum et statutorum regni Sveciae.

XI
Acta, iudicata ac decreta, cuiuscunque fuerint instantiae vel iudicii, inscriptiones, contractus, transactiones, aliaque omnia (quae statui publico, uti is fuit ante bellum, non derogant, vel hisce pactis per expressum non sunt reservata) belli, vel induciarum tempore, sive magistratuum authoritate et iudicialiter, sive extra iudicialiter gesta, firmum robur obtineant, aeque, ac si priore rerum statu omnia acta fuissent, nec ulla unquam regiminis et magistratuum mutatio intervenisset.

XII
In locis quocunque tempore iuxta pacta praesentia restituendis, relinquantur bona fide omnia mobilia ecclesiarum, quae in praesens reperiuntur, uti sunt vasa ac vestes sacrae, campanae aliaque ad usum ecclesiasticum servientia; tum libri cancellariae, privilegia et acta publica. Si quae tamen temporum iniuria a milite sunt direpta, aut aliorum negligentia corrupta, ulterior in id inquisitio non instituatur, nec quisquam ad restitutionem teneatur. Tormenta item bellica et bombardae maiores, quae tempore occupationis inventae fuerunt, et adhuc in restituendis civitatibus vel locis sunt, relinquantur.

XIII
De iis, quae durante bello iure fisci cuiquam adempta, et vel fisco illata, vel aliis donata sunt, ita convenit, ut immobilia, sive regia et rei publicae, sive etiam privatorum sint bona, quorum donationes utrinque factae sunt, si donatariis iam tradita sunt, antiquis possessoribus restituantur, si vero nondum tradita maneant penes dominos cessantibus de caetero omnibus quaestionibus actionibusque ratione redituum, sive ex publicis, sive privatis bonis perceptorum. Mobilium etiam donationes et largitiones utrinque factae, si ante has inducias executioni non fuerint demandatae, irritae sint. Traditae vero possessoribus modernis relinquantur cessantibus quoque eorum nomine omnibus actionibus, irritisque obligationibus, quibus apochae authenticae, sive a regum locum-tenentibus, sive ab officialibus camerarum regiarum, sive etiam ab ipsis donatariis sine fraude datae dummodo de iisdem donationibus per authenticum instrumentum constet, solutionis factae opponi possunt.

XIV
Commercia pristina inter utrumque regnum et provincias subjectas restituantur, et in veteri exercitio conserventur, redeantque omnia in eum statum, in quo ante hoc bellum fuerunt, ab omnibus novitatibus, oneribusque hoc bello inductis vindicata.

XV
Defluitatio mercium ex magno ducatu Lithuaniae nulla ratione in flumine Duna impediatur, sitque ea in dicto flumine vectigalium ratio in posterum, quae fuit ante hoc bellum.

XVI
Subditi fugitiui magni ducatus Lithuaniae et ducatus Curlandiae, quicunque in Livonia reperti fuerint, suis dominis reddantur, quod vice versa de subditis fugitiuis ex Livonia in magno ducatu Lithuaniae, et ducatu Curlandiae fieri debet.

XVII
Exercitus omnes, exceptis praesidiariis, tempore supra definito, ab utraque parte ex provincia deducantur, et quidem Sveticus per mare, si tamen equitatui intra assignati temporis spatium traijciendo navium copia non suppetierit, liber illi, et innoxius transitus, quam brevissimo itinere per terram, in ditiones ipsorum, sine damno incolarum regno Poloniae mediate et immediate subiectorum, concedi debet. Quod itidem observetur, si aliqui pedites dicti exercitus Svetici dimissi fuerint, iustitia vero per praefectos indilata bona fide administretur damnum et iniuriam passis.

XVIII
Iniurias tam personales, quam reales, sub hasce inducias incidentes, una pars de altera non vindicabit, salva iurisdictione ordinaria cuiusque partis, sed iustitia ab officialibus et magistratibus competenter requiratur, eademque indilata administretur, severae paenae in violatores pacis fide publica roboratae, exerceantur, nullaeque repressaliae aut aresta, tam terra, quam mari, ratione cuiuscunque iniuriae, nisi iustitia pluribus vicibus legitime repetita non administretur, admittantur, et si quae ante hoc bellum, siue etiam durante bello concessa sunt, cassentur, ita tamen ut quibus concessae sunt, iustitia administretur.

XIX
Quod si quid gravius inciderit, quod violationem pactorum concernere videretur, dentur utrinque commissarii, qui loco aliquo ad fines Livoniae assignando, conveniant, et controversias exortas sopiant, decidantque.

XX
Pro maiore securitate et ne quidquam hisce pactis contrarium, durantibus induciis, a quoquam committatur, ordines regni Poloniae, et magni ducatus Lithuaniae promittant, et fide iubeant, serenissimum Regem Poloniae et eius fratres eorumque successores ac posteros, durantibus induciis ex regno Poloniae magno ducatu Lithuaniae et omnibus eis subiectis provinciis atque ditionibus nihil molituros, multo minus hostile, quidquam tentaturos adversus serenissimam reginam eius successores reges, regnumque Sveciae, eisque subiectas ditiones ac provincias, civitates, castra, munimenta ac territoria, et si quidquam tentaverint, id impedire, ac praevenire teneantur.

XXI
Sac[ra]. regia maiestas et eius successores ac respublica Polona, adversus serenissimam reginam, eiusque successores reges, regnumque Sveciae subiectasque ditiones ac provincias nullis navibus, vel classe maritima utatur, vel aliis quibuscunque auxilio submittat, durantibus induciis; et dux in Prussia, dux Curlandiae, et ex statibus Prussiae regalis civitates maiores caveant, se non permissuros hostile quidquam ex portubus suis, reginae, regnoque Sveciae, subiectisque ditionibus ac provinciis illatum iri directe, vel indirecte.

XXII
Durantibus ac currentibus hisce induciis agatur de pace perpetua loco ac tempore, interventuque principum mediatorum, de quibus inter partes, cura ac diligentia illustrissimi ducis Curlandiae, convenerit. Ita tamen, ut si tractatus pacis perpetuae semel aut iterum non successerit, firmae nihilominus et inviolabiles maneant induciae, usque ad exitum hisce pactis praefinitum.

XXIII
Si qui regum ac principum christianorum hisce pactis ex utraque parte includi voluerint, sit ipsis eius facultas, modo se ad ista intra quinque abhinc menses declaraverint.

XXIV
Ut hisce pactis firmius insistatur, certoque constet bona fide ea servatum iri, hoc modo convenit, ut redditis utrinque procuratoriis dominorum commissariorum, pacta haec manu et sigillo eorundem roborentur, et invicem tradantur. Tum ut Serenissimus rex Poloniae, secundum praescriptam formulam, eadem quamtocius confirmet, et antequam ullius loci fiat restitutio, suam confirmationem tradat. Deinde ut serenissima regina Sveciae solenni instrumento illa nomine suo, et regni Sueciae, per subscriptionem dominorum regni Sveciae administratorum, rata habeat; et respublica Polona eadem in comitiis, primo quoque tempore celebrandis, solenniter approbet et confecto instrumento ratificet. Quae quidem instrumenta solennia ad formulam praescriptam, nulla voce, aut syllaba mutata, per utriusque partis commissarios deputatos, quantocitius poterit, ad limites terrritoriales inter Elbingam et Mariaeburgum, sine vulla mora et excusatione reddi utrinque ac recipi debebunt. Ad eundem modum Serenissimus elector Brandeburgicus, dux in Prussia, dux Curlandiae, et ex ordinibus regalis Prussiae civitates maiores, literas suas reversales, quibus securitati serenissimae reginae, ac regni Sveciae cavebitur, ante restitutionem Elbingae et Pilauiae, tradant. Actum Stumdorffij die duodecima mensis septembris stylo novo Anno salutis millesimo sexcentesimo trigesimo Quinto.

Jacobus Zadzik, Episcopus Culm[ensis]. et Pomes[ensis]. Nom[inatus]. Crac[oviensis]. Reg[ni]. Polon[iae]. Cancell[arius].
Raphael C. de Lesno, Palatinus Belsens[sis].
M. Ernest Dönhoff, Castellanus Pernau[ensis].
Remigius de Otok Zalesky, Refferendarius Regni
Jacobus a Sobieszin, Incisor Regni Crasnostauiensis Jaworowiensis Praefectus
C. de Mesmes, S:ae R:ae Maiestatis Christianissimae Legatus

Fenster schließen nach oben